Interview Lianne – Vluchtelingenwerk Nederland

Als Fonds Bijzondere Noden Rotterdam werken we intensief samen met veel hulporganisaties in de stad. Ze maken stuk voor stuk een verschil voor de inwoners van Rotterdam.

We gaan met ze in gesprek: wat drijft hen en waar houden ze zich mee bezig? En wat is hun ervaring met ons fonds? 

Onlangs gingen we in gesprek met Lianne van Rooijen van Vluchtelingenwerk Nederland. Als teamleider integratie Rotterdam stuurt zij het betrokken team van vrijwilligers aan en werkt ze samen met de partners in de stad. 

Hi Lianne, leuk je te spreken. Kun je jezelf voorstellen? 
‘’Hi! Ik ben Lianne van Rooijen en twee jaar geleden ben ik begonnen bij Vluchtelingenwerk Nederland. Na mijn master Sociology in de richting Migration studies, ben ik aan de slag gegaan in dit werkveld. 

Vanuit die ervaring heb ik gezien dat er hulp en begeleiding nodig is. Dit is wat wij bieden met Vluchtelingenwerk Nederland. 

Kan je kort uitleggen wat jullie als Vluchtelingenwerk Nederland doen? 
‘’We zijn een landelijke organisatie die actief is in ongeveer 80% van de gemeenten (totaal: 273 gemeenten). Wij ondersteunen deze gemeenten, op verzoek, bij de opvang, integratie en participatie van vluchtelingen.

We doen ons werk grotendeels met een team van vrijwilligers, denk hierbij aan maatschappelijke begeleiders, tolken en juridische begeleiders. In Rotterdam begeleiden we cliënten vanaf het moment van huisvesting voor een periode van twee jaar. Deze periode verschilt per gemeente. 

Ons begeleidingstraject bestaat uit drie fases. In de eerste zes maanden ligt de focus op de basis op orde krijgen en stabiliteit creëren. Dit doen we aan de hand van een checklist waar een heel hoop zaken op staan, bijvoorbeeld  de financiën te regelen, kinderen op school in te schrijven, de inschrijving bij de huis- en tandarts te regelen en toeslagen aan te vragen. 

Daarna volgt een periode van coaching. We maken een begeleidingsplan op basis van zes leefgebieden om zelfredzaam te worden. Deze leefgebieden zijn kinderen, wonen, gezondheid, financiën, sociaal netwerk, maatschappelijke participatie. 

In de laatste fase kijken we wat er nog nodig is, welke doorverwijzingen nog waardevol zijn en hoe we samen het begeleidingstraject kunnen afronden.’’ 

En wat is de focus vanuit je functie als Teamleider Integratie Rotterdam? 
‘’In Rotterdam helpen we ongeveer 1700 cliënten per jaar met een team van 330 vrijwilligers en 18 vaste krachten. Vanuit mijn functie stuur ik het team van de vrijwilligers en stagiaires aan en help ik ze om onze cliënten zo goed mogelijk te begeleiden. 

Daarnaast houd ik zicht op de sociale kaart van de stad en ben ik verantwoordelijk voor onze externe samenwerkingen.’’ 

Wat voor soort vrijwilligers zijn er werkzaam bij jullie? 
‘’Dat is een mix van allerlei soorten mensen: van pensionado’s tot mensen in de bijstand en van studenten tot ‘’ex-cliënten’’. Allemaal hebben ze hun eigen motivatie en specialisme. 

Wat ik heel mooi en inspirerend vind, is dat ik hier intern de wereld zie zoals ik ‘m zou willen zien. Jong en oud, verschillende bevolkingslagen, culturen en geloven – ze werken hier allemaal samen, met veel respect voor hetzelfde doel: vluchtelingen helpen.’’ 

Wat is het grootste vooroordeel over jullie werk en organisatie? 
‘’Ik denk dat dat de uitspraak “Vluchtelingen krijgen alles gratis’’  is. 

We hebben als Vluchtelingenwerk Nederland een tijd terug een campagne gedaan genaamd ‘’Feiten en fabels?’’ waarin bekende vooroordelen over vluchtelingen weerlegd werden met duidelijke uitleg en feiten. 

Als we inzoomen op ‘’Vluchtelingen krijgen alles’’ dan is dat een fabel. Statushouders (mensen die gevlucht zijn en in Nederland mogen blijven) wachten in een azc totdat er ergens in een gemeente een woonplek vrijkomt. Voor deze woonplek, vaak een huurwoning, moet gewoon betaald worden. Daarnaast moeten statushouders belasting betalen, een zorgverzekering afsluiten en een bijstandsuitkering aanvragen zolang ze geen werk hebben. 

Er is een woningtekort in Nederland, maar de oorzaak is niet dat statushouders een woning krijgen. Het echte probleem? Er zijn te weinig woningen. 

Wij geloven dat de ontmoeting het belangrijkste is om verschillen en vooroordelen uit de weg te gaan en elkaar beter te begrijpen. Daarom zijn we ook bewust een vrijwilligersorganisatie. Met ons werk brengen we ook mensen bij elkaar, dan verdwijnen de vooroordelen vanzelf.

Welke situatie of ontmoeting heeft het afgelopen jaar de meeste indruk op je gemaakt?
‘’Dat zijn er veel, maar voor nu wil ik algemeen inzoomen op de vele stagiaires en vrijwilligers die zich inzetten voor onze organisatie. Hun motivatie om iets goed te doen, vind ik bewonderenswaardig. Sommigen zitten zelf in een uitdagende periode in hun leven, maar zetten zich toch in voor een ander. 

Ik heb sowieso veel waardering voor ons team – er is een mooie sfeer ontstaan waarin mensen elkaar helpen (ook persoonlijk, dus buiten VWN). Het is een echte community met warme contacten onderling.’’

Wat zijn jouw ervaringen met FBNR?
‘’Het is een hele fijne samenwerking. Jullie reageren ontzettend snel en denken altijd mee – dat is voor ons heel waardevol. Soms staat er binnen 24 uur al geld op de rekening – dat is in urgente situaties erg prettig. 

Een tijdje terug hebben we met elkaar kennisgemaakt en afspraken gemaakt over de aanvragen. We doen best veel aanvragen, deze worden ook gedaan door vrijwilligers. Dan is het goed om structuur te creëren, zodat dit nauwkeurig gebeurt. 

We doen alleen aanvragen voor heel urgente dingen, daar zijn we kritisch op. Een voorbeeld is tandartskosten. Het liefst laten we dit lopen via de zorgverzekering, maar soms zijn er zulke acute situaties. Dan trekken we aan de bel bij FBNR – altijd met een begroting en het nodige voorwerk.’’

Hoe helpt FBNR om jouw werk te kunnen doen?
‘’Het is fijn dat het contact laagdrempelig is met wederzijds vertrouwen. Met een gift kunnen we snel in actie komen en echt impact maken. Je ziet de verlichting bij cliënten, bijvoorbeeld als het gaat om mondzorg. Ze kunnen van hun pijn afkomen, dat doet heel veel met een mens. 

Ook een voorbeeld: een cliënt van ons had een ondervloer laten leggen, maar hij wist niet goed hoe en wat. Deze bleek niet dik genoeg te zijn. Dit leidde tot veel klachten en zelfs bedreigingen van zijn onderbuurman. De politie kwam en de cliënt moest een nieuwe vloer laten leggen. Daar was geen geld voor en dit zorgde voor veel stress en bijna een verdere escalatie van de situatie. 

Wij hebben toen een aanvraag gedaan bij het fonds. De gift zorgde voor zoveel opluchting en verlichting!

Tot slot, wat vind je het mooiste aan je werk? 
‘’Dat de wereld langs mijn bureau komt – ik zie hier de wereld, zoals ik ‘m zou willen zien. 

Het is een werkveld met veel kritiek en meningen vanuit de samenleving. Vaak onterecht. Het is prettig dat je hier kan zien dat vluchtelingen, net als de meeste van ons, een goed leven willen en willen bijdragen.’’